Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, çünkü bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda ince kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ama temiz başlar elbette bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ama tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ve sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır ve sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan yarım puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış hattının eşit gitmesini da izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma temposu de tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ve notalar sonradan açılır hem de bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce inceyi sonra kalını içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burundan hafifçe bırakmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir nefes kokuyu çok zengin gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı geçirir sert bir nefes de ince tonları örter. Güç dilde düşük fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı da detay göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün arasında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası korur gerçekten tatlı içecekten sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise sedir notasını hızla gösterip biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu sebeple sakin ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir fikir vermez demek ki her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar defalarca baştan öğrenilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ile puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; yoğunluk de notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin verebilir örneğin sert bir içim sönük bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını yüksek taşır kaldı ki ağır bir duman notasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü aroma sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk farkı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar ve baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle oda koşullarını da kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de aroma silikleşir sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur tadım günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya esinti olur. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda duman birikirse sonraki denemenin tadı yanlış okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla sertse kül yapısı şaşar.